Cyfweliad

Lyn Gavin – Cyfweliad â’r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) –

Teitl ei swydd: Arweinydd Ennyn Diddordeb mewn Diogelu

DS: Cynhelir y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd ar wefan y Swyddfa Gartref ac nid yw’r holl gynnwys ar gael yn Gymraeg.

WS (Gwasanaeth Diogelu WCVA): Helo Lyn, diolch am gytuno i siarad â Gwasanaeth Diogelu WCVA heddiw. A wnewch chi egluro’ch rôl yn y DBS os gwelwch yn dda?

LG:

Yn fy swydd i dwi’n gweithio ac yn cyfathrebu gyda rhanddeiliaid y DBS. Dwi’n codi ymwybyddiaeth o’r ddyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio ac yn cynorthwyo darparwyr gweithgaredd rheoledig i ddeall prosesau’r DBS, gofynion o ran gwybodaeth atgyfeirio ac unrhyw newidiadau deddfwriaethol. Dwi wedi siarad mewn nifer o ddigwyddiadau ledled Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon ar bynciau fel; dyletswydd i atgyfeirio, ymddygiad perthnasol, perygl o niwed a phroses benderfynu’r DBS.

WS: Sut mae’r DBS yn mynd ati i sicrhau gweithlu mwy diogel?

LG:

Rydym yn gwneud hyn drwy gynnal gwiriadau datgelu safonol neu fanylach i bobl sy’n gweithio neu sy’n ceisio gweithio mewn gweithluoedd plant ac oedolion. Rydym hefyd yn atal pobl anaddas rhag gweithio gyda grwpiau sy’n agored i niwed, gan gynnwys plant, drwy eu rhoi ar y rhestr wahardd oedolion neu blant.

WS: Oes yna unrhyw gymorth i helpu cyflogwyr i wybod pa fath o wiriad i wneud cais amdano?

LG:

Mae’r DBS wedi cyhoeddi teclyn cymhwysedd i’ch cynorthwyo wrth benderfynu pa rolau neu weithgareddau a allai fod yn gymwys am wiriad safonol neu wiriad manylach.

Cyn i chi gyflwyno cais am wiriad DBS dylech hefyd ddarllen ycanllaw ar gymhwysedd ar gyfer gwiriadau DBS.

Nid yw’r teclyn wedi’i fwriadu i fod yn gyngor cyfreithiol ac nid yw’n cynnwys pob rôl, ond mae cwsmeriaid wedi dweud wrthym eu bod wedi’i gael yn ddefnyddiol iawn.

Os oes angen rhagor o gyngor arnoch ynglŷn â chymhwysedd ar ôl defnyddio’r teclyn a darllen y canllaw cysylltwch â’r DBS drwy ein gwefan GOV.UK/DBS.

WS: Pryd y dylai rhywun wneud atgyfeiriad gwahardd at y DBS?

LG:

Mae gan ddarparwyr gweithgaredd rheoledig (cyflogwyr, rheolwyr gwirfoddolwyr a chyflenwyr personél) ddyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio at y DBS pan fo’r ddau amod canlynol wedi’u bodloni:

Amod 1.

  • rydych yn tynnu caniatâd oddi ar rywun i weithio mewn gweithgaredd rheoledig, naill ai drwy ei ddiswyddo neu ei adleoli (neu fe fyddech wedi gwneud hynny, pe na bai’r person wedi ymddiswyddo neu ymddeol neu pe na bai ei swydd wedi’i dileu) gan fod y person:

Amod 2.

  • wedi ymwneud ag ymddygiad perthnasol – sef gweithred neu ddiffyg gweithred (esgeulustod) sydd wedi niweidio plentyn (enghreifftiau o niwed i blant) neu oedolyn agored i niwed (enghreifftiau o niwed i oedolion agored i niwed) neu sydd wedi’u rhoi mewn perygl o niwed neu
  • wedi bodloni’r prawf niwed – sef pan nad oes ymddygiad perthnasol (dim gweithred na diffyg gweithred) wedi bod ond mae yna’n dal i fod perygl o niwed i oedolyn agored i niwed neu i blentyn neu
  • wedi’i rybuddio neu ei gael yn euog o drosedd berthnasol (mae rhestr o’r troseddau hyn ar gael ar wefan y DBS, neu drwy ffonio’r llinell gymorth 01325 953795 am gyngor).Mae’n bwysig iawn nodi bod yna ofyniad cyfreithiol arnoch i wneud atgyfeiriad gwahardd yn uniongyrchol i’r DBS, hyd yn oed os ydych eisoes wedi codi’r mater â chorff arall, er enghraifft, y Cyngor Meddygol Cyffredinol, yr awdurdod lleol neu Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru.

WS: Pwy sydd â dyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio?

LG:

Mae gan bawb sy’n darparu gweithgaredd rheoledig ddyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio.

Mae darparwyr gweithgaredd rheoledig yn cynnwys cyflogwyr, rheolwyr gwirfoddolwyr a chyflenwyr personél.

Yn ogystal mae gan unrhyw fudiad neu unigolyn sy’n gyfrifol am reoli gweithgaredd rheoledig (cyflogedig neu ddi-dâl) ac sy’n gwneud trefniadau i bobl weithio yn y gweithgaredd hwnnw ddyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio.

WS: All unrhyw un wneud atgyfeiriad?

LG:

Gallant, gall y DBS dderbyn atgyfeiriad o unrhyw ffynhonnell, gan gynnwys aelod o’r cyhoedd, darparwr gweithgaredd rheoledig, yr heddlu, awdurdod rheoleiddio neu oruchwylio, neu unrhyw un arall.

Nid oes gan y DBS bwerau ymchwilio ac felly dylai aelodau o’r cyhoedd gyfeirio unrhyw bryderon diogelu yn y lle cyntaf at yr heddlu, yr awdurdod lleol neu gyflogwr y person.

Unwaith mae’r mudiad perthnasol wedi cwblhau ymchwiliad anfonir atgyfeiriad at y DBS gyda manylion yr honiad a gwybodaeth berthnasol i ni eu hystyried.

WS: Sut y gall rywun atgyfeirio digwyddiad neu berson at y DBS?

LG:

Yn gyntaf, darllenwch y canllaw ar ffurflen atgyfeirio DBSac yna llenwiffurflen atgyfeirio DBS.

Nid oes gan y DBS bwerau ymchwilio; rydym yn dibynnu ar wybodaeth a ddarperir i ni felly mae’n bwysig ein bod yn cael gymaint o wybodaeth berthnasol ag y gallwn. Dim ond gwybodaeth y mae ganddynt fynediad ati y mae angen i atgyfeirwyr ei darparu ond po orau yw ansawdd y wybodaeth yma gorau oll i ni allu cael darlun clir o’r hyn sydd wedi digwydd ac yna i wneud ein penderfyniad.

Pan wneir honiad neu godi pryder diogelu, dylech ymchwilio a chasglu digon o dystiolaeth i sefydlu a oes sail i’r honiad neu’r pryder. Bydd hyn yn cyfrannu at eich prosesau mewnol ar gyfer unrhyw benderfyniad i ddiswyddo neu dynnu’r person rhag gweithio mewn gweithgaredd rheoledig ac felly fodloni’r amod i atgyfeirio.

Dylech atgyfeirio hyd yn oed os oes cyfnod sylweddol o amser wedi pasio rhwng yr honiad a chasglu tystiolaeth i gefnogi penderfyniad i atgyfeirio. Dylid cwblhau ymchwiliadau a phrosesau disgyblu hyd yn oed os yw’r person wedi gadael eich cyflogaeth.

Cofiwch: mae’r DBS yn dibynnu ar dystiolaeth atgyfeirio ac unrhyw dystiolaeth berthnasol arall a gesglir i lywio a chwblhau ein proses benderfynu.

WS: A ddylem atgyfeirio cyn gynted ag y mae rhywun wedi’i atal dros dro?

Ni fydd atal rhywun dros dro o reidrwydd yn golygu bod yna ddyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio. Rhaid i chi fod â gwybodaeth ddigonol i fodloni meini prawf y ddyletswydd atgyfeirio fel yr eglurais yn gynharach.

Gallwch atal rhywun dros dro tra mae ymchwiliad yn cael ei gynnal pan fo honiadau wedi’u gwneud o niwed neu berygl o niwed. Unwaith mae’r ymchwiliad wedi’i gwblhau, os ydych yn penderfynu gadael i’r person ddychwelyd i rôl lle mae’n gweithio mewn gweithgaredd rheoledig gydag oedolion agored i niwed neu blant yna mae’n bosib nad oes dyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio. Darllenwch ein canllaw neu ffoniwch ni i gael cyngor pellach.

Os ydych yn penderfynu diswyddo’r person neu ei dynnu rhag gweithio mewn gweithgaredd rheoledig yna mae angen i chi atgyfeirio.

WS: Oes yna unrhyw ganllawiau ar gael i rywun sy’n atgyfeirio?

LG:

Oes wir, gallwch ddefnyddio ein canllaw ar atgyfeirio ynghyd â gwybodaeth gefnogol arall ar ein gwefan www.gov.uk/dbs.

Gallwch hefyd gysylltu â’n llinell gymorth lle gall staff eich helpu gydag unrhyw gwestiynau pellach.

WS: Mae yna lawer o symud o gwmpas ymhlith staff a gwirfoddolwyr yn y trydydd sector, ar draws grwpiau a chlybiau, efallai i mewn ac allan o weithgaredd rheoledig. Mewn sawl ffordd mae’n beth da, ond ddim os yw’n galluogi i berson anaddas gael mynediad at bobl agored i niwed. Sut ydych chi’n meddwl y dylem ymateb fel sector er mwyn recriwtio’n ddiogel?

LG:

Mae’n bwysig dilyn canllawiau recriwtio diogel, gwirio geirdaon, cael gwiriadau DBS pan fo cymhwysedd ac, yn bwysig iawn, atgyfeirio at y DBS pan fo’n briodol. Mae atgyfeirio yn helpu i atal pobl anaddas rhag gweithio gyda grwpiau agored i niwed gan gynnwys plant a bydd y gwaith atal yma yn gwneud eich proses recriwtio yn fwy diogel.

WS: A oes raid i rywun fod wedi’i gael yn euog o drosedd i gael ei atal rhag gweithio gyda phobl agored i niwed?

LG:

Nac oes, mae yna dair prif ffordd y mae achosion yn dod atom:

  1. Atgyfeiriadau gan fudiad sydd â dyletswydd neu bŵer cyfreithiol i atgyfeirio at y DBS: fel arfer mae yna ddyletswydd ar gyflogwyr i atgyfeirio at y DBS pan fyddant wedi diswyddo neu dynnu cyflogai rhag gweithio mewn gweithgaredd rheoledig, yn dilyn niwed i oedolyn agored i niwed neu blentyn neu pan fo yna berygl o niwed

  2. Gwybodaeth i’w datgelu – pan fo rhywun wedi gwneud cais am wiriad DBS manylach ac mae ei dystysgrif wedi canfod rhybudd neu euogfarn berthnasol.

  1. Gwaharddiad awtomatig – mae yna ddau fath o achosion o wahardd yn awtomatig pan fo rhywun wedi’i rybuddio neu ei gael yn euog o drosedd berthnasol:
  • troseddau sy’n arwain at waharddiad awtomatig heb gyfle i’r person wneud sylwadau. Bydd y person yn cael ei gynnwys ar un o’r rhestrau gwahardd, neu’r ddwy ohonynt, ni waeth a yw’n gweithio mewn gweithgaredd rheoledig ai peidio.

  • troseddau sy’n arwain at waharddiad awtomatig gyda chyfle i’r person wneud sylwadau. Gall hyn arwain at gynnwys y person ar un o’r rhestrau gwahardd, neu’r ddwy ohonynt. Mae’r penderfyniad hwn yn amodol ar ystyried sylwadau gan yr unigolyn ac a yw’r DBS yn credu bod y person wedi gweithio, yn gweithio neu efallai yn y dyfodol am weithio mewn gweithgaredd rheoledig.

    WS: Diolch yn fawr, Lyn.https://www.gov.uk/government/organisations/disclo...